Esther van Rooij


“GGZ-cliënten zijn
een volwaardig onderdeel van de wijk Cool-Zuid.” 

Interview met Esther van Rooij van Antes 

“We zijn hier nu een jaar of elf gevestigd aan de Baan”, zegt Esther van Rooij van Antes, een GGZ-instelling die de meeste mensen nog kennen onder de naam Bouman GGZ. In 2006 is het Plan van Aanpak Maatschappelijke opvang in Rotterdam van start gegaan en dat plan is bedoeld om de situatie van daklozen te verbeteren en tegelijkertijd de overlast die deze groep veroorzaakt terug te dringen. We zijn gestart met een ‘Intensief beschermde woonvorm’, toen bijna elf jaar geleden ‘de Keileweg’ sloot en er voor de vrouwen die daar werkten een beschermde woonvorm moest worden gerealiseerd. We hebben hier zesentwintig bedden en van dat aantal is er op deze locatie nog maar één vrouw woonachtig. De oorspronkelijke groep vrouwen is doorgestroomd naar andere voorzieningen of naar zelfstandig wonen.  Antes heeft in de gemeente Rotterdam diverse intensief beschermde woonlocaties.”

“Wanneer er een locatie voor daklozen met verslavingsproblematiek of mensen die kampen met GGZ-problematiek wordt geopend ontstaat er vaak veel commotie in een wijk. Buurtbewoners maken zich zorgen over de veiligheid in de wijk. Belangrijk is om met elkaar te communiceren in de buurt. We zijn na de opening direct gestart met een beheercommissie waarin de gebiedsnetwerker van de gemeente Rotterdam, de wijkagent, betrokken bewoners en ondernemers uit het gebied zijn opgenomen. Die commissie bestaat nog steeds, niet omdat het nodig is maar zo houden we goed contact en voeling met de buurt. De acceptatie voor onze cliënten was en is nog steeds erg groot in het Baankwartier. Daar zijn we erg blij mee en daarom zitten we graag op deze plek.”

“Antes is een instelling voor geestelijke gezondheidszorg. Deze vestiging aan de Baan richt zich in het bijzonder op cliënten met een forse verslavingsproblematiek in combinatie met een psychische aandoening. De instelling richt zich bij de begeleiding en behandeling van cliënten op herstelgerichte ontwikkeling. Het is de bedoeling dat de cliënten weer voldoende vat op hun leven krijgen om zelfstandig te kunnen wonen, eventueel in combinatie met ambulante woonbegeleiding. Het is heel verschillend hoe lang het duurt voordat een cliënt op eigen benen kan staan. Het is geen voorwaarde dat onze cliënten op dat moment volledig van hun verslaving af zijn. Het middelengebruik moet beheersbaar zijn zodat zij kunnen functioneren op diverse leefgebieden. Binnen de intensief beschermde woonvorm werken we aan het herstel van autonomie. Voorbeelden zijn dat een bewoner een dagbesteding heeft, zich aan afspraken kan houden en er gewerkt wordt aan maatschappelijke problematieken, zoals b.v. schulden.”

Antes heeft meerdere vestigingen, maar voor de doelgroep van de vestiging aan de Baan is juist deze locatie aantrekkelijk omdat die doelgroep zo sterk op het centrum is gericht. De aanwezigheid in het stadscentrum brengt ook beperkingen met zich mee. “We willen absoluut geen gedoe ’s nachts”, zegt Van Rooij. “Dus om elf uur ’s avonds moet je binnen zijn. We vinden het erg belangrijk dat onze cliënten weer een normaal dag- en nachtritme krijgen. Alle cliënten van Antes hebben een vorm van dagbesteding. Ze krijgen hier de begeleiding die ze nodig hebben, van hulpverleners die voor een deel elders vandaan komen. Door onze ligging in het centrum signaleren wij ook veranderingen in het gebied. Zo horen we van ondernemers van de Witte de Withstraat en van de politie dat de overlast toeneemt. Er zijn meer zwervers, er wordt meer gebedeld. Onze meerwaarde in het gebied door de goede contacten in de wijk is dat we kunnen helpen en adviseren. We helpen mensen toe te leiden naar voor hen relevante hulpverlening. En daarnaast geven we voorlichting aan ondernemers. Met als belangrijkste les, leer uw klant om geen geld te geven, dat verergert het probleem alleen maar.” 

“Het is voor ons erg leuk dat de buurt de komende jaren zo gaat veranderen. Wij dragen graag bij aan deze positieve ontwikkelingen. Een concreet voorbeeld is het opknappen van de trappen van de Schiedamsedijk naar het Baankwartier, een activiteit in het kader van het Stadslab Cool-Zuid. Onze cliënten hebben hier zij aan zij met bewoners bloemen geplant en de komende twee jaar verzorgen zij het onderhoud. Dat is wat we nastreven, zo’n vorm van integratie. Cliënten die in het `dagelijks` leven vooral druk zijn met hun problemen, werken, stralen en voelen zich geaccepteerd en waardevol in de wijk. De interactie met de bewoners in de wijk maakt dit mogelijk, dit is voor onze cliënten heel waardevol. Tijdens de feestelijke opening van de trappen op 17 mei jl. nam ik met een glimlach een ontroerend contrast waar: ik zie kinderen van de plaatselijke balletschool in schattige balletpakjes `het Zwanenmeer` opvoeren terwijl de cliënten van de BW Baan met een glimlach applaudisseren. Herstel en participatie in Rotterdam centrum, zoals het hoort!”

“We hebben er vertrouwen in dat met de komst van nieuwe bewoners in de te bouwen woontorens weer nieuwe mogelijkheden worden geschapen. We werken vaak met ‘maatjes’ voor onze cliënten. Dat zijn vrijwilligers die activiteiten met cliënten ondernemen. En nieuwe bewoners leveren wellicht weer nieuwe maatjes op. Ik zou het bijvoorbeeld erg leuk vinden als er straks in de nieuwe situatie een sociale koffiecorner zou komen, een plek waar cliënten en bewoners elkaar kunnen ontmoeten.”

“Ik doe niet voor niets mee in het Stadslab Cool-Zuid. Zo blijf ik op de hoogte van de ontwikkelingen. Het stadslab is een tijdelijke uitbreiding van ons werk met de beheerscommissie. Het Stadslab als netwerk van bewoners, ondernemers, instellingen en overheid gericht op de toekomst van het gebied waarin wij nog lang hopen te blijven houdt ons betrokken bij de veranderingen. Zo kunnen we daarop anticiperen en naar manieren zoeken om onze cliënten en de wijk op elkaar betrokken te houden. Centraal staat voor ons het behoud van de tolerante sfeer hier in de buurt en het Stadslab kan daar goed aan bijdragen.”

Tekst: Hugo Bongers
Foto’s: Jan Nass